6 tháng bỏ chảo chống dính, chuyển sang chảo gang: Tôi hiểu vì sao mẹ tôi cả đời không đổi chảo

Và rồi, trong một lần chán nản vì chiếc chảo chống dính vừa bong lớp phủ sau chưa đầy hai năm sử dụng, tôi quyết định thử làm theo lời mẹ. Sáu tháng dùng chảo gang – đủ lâu để vỡ ra nhiều thứ, và cũng đủ để tôi hiểu vì sao suốt mấy chục năm qua, trong bếp nhà mẹ chỉ có duy nhất một loại chảo.

Điều “đã” nhất khi chuyển từ chảo chống dính sang chảo gang

1. Không còn nơm nớp lo lớp phủ bong tróc

Khi dùng chảo chống dính, tôi luôn có một nỗi lo âm ỉ: Lớp chống dính này liệu đã xước chưa? Có nên thay chảo không? Có an toàn cho sức khỏe không? Việc rửa chảo cũng trở thành một bài toán căng não – không dám dùng miếng cọ cứng, càng không dám nghĩ tới cọ sắt.

Chuyển sang chảo gang, nỗi lo ấy biến mất hoàn toàn. Không lớp phủ, không bong tróc. Chảo xước thì… càng dùng càng “thuần”. Chỉ cần tôi dầu đúng cách, thức ăn không dính, mà đầu óc thì nhẹ đi trông thấy.

2. Nhiệt lên đều, món xào “ra hồn” hơn hẳn

Tôi từng nghĩ chuyện “xào bằng chảo gang ngon hơn” chỉ là cảm giác chủ quan. Nhưng sau vài tháng so sánh, tôi phải thừa nhận: Chảo gang – đặc biệt là loại gang mỏng – bắt nhiệt nhanh, giữ nhiệt tốt và tỏa đều.

Với những căn bếp gia đình công suất không quá mạnh, điều này cực kỳ quan trọng. Rau xanh hơn, thịt không bị ra nước, món xào giữ được độ ẩm mà không cần thêm dầu. Tự dưng, bữa cơm nhà có mùi “bếp nhà” rõ rệt hơn trước.

3. Bền bỉ, chắc chắn – không còn cảnh siết ốc tay cầm

Một điểm rất “đời” mà ai dùng chảo chống dính lâu năm đều hiểu: Tay cầm lỏng. Nhiều chiếc chảo vài trăm nghìn nhưng tay cầm chỉ gắn bằng vài con ốc. Dùng một thời gian là lỏng, mà siết hoài cũng mệt.

Chảo gang thì khác. Phần lớn được đúc nguyên khối, hoặc tay cầm gắn đinh tán chắc chắn. Sáu tháng qua, tôi chưa phải “động tay” vào phần tay cầm lần nào.

Những mặt trái không thể né khi dùng chảo gang

Dĩ nhiên, chảo gang không phải “chân ái tuyệt đối”.

1. Tôi dầu sai – thức ăn dính ngay

Chảo gang không có lớp chống dính, nên “cách dùng” quan trọng hơn “giá tiền”. Tôi từng bỏ qua bước tôi dầu, rửa xong là nấu luôn – kết quả là thức ăn dính, cháy, bực mình.

Sau vài lần thất bại, tôi rút ra một cách đơn giản: Dùng mỡ lợn tôi chảo, để qua một đêm, rửa sạch lại. Khi nấu, luôn tráng một lớp dầu mỏng trước khi cho thực phẩm vào. Từ đó trở đi, chảo không còn là “ác mộng”.

2. Nặng – và cần làm quen

Chảo gang nặng thật. Chảo chống dính chỉ khoảng 800–900g, còn chảo gang có thể lên tới 3–4kg. Với người quen “đảo chảo bằng cổ tay”, đây là cú sốc không nhỏ.

Các dòng chảo gang mỏng hiện nay đã nhẹ hơn nhiều, nhưng vẫn cần thời gian làm quen – đặc biệt với phụ nữ. Không phải không dùng được, chỉ là phải thay đổi thói quen.

3. Bảo quản sai là… gỉ ngay

Chiếc chảo gang đầu tiên của tôi đã “ra đi” vì… lười. Cọ sắt, không lau khô, để ẩm – kết quả là mùi gỉ sắt ám vào món ăn.

Chiếc thứ hai thì khác: Cọ bằng bàn chải cứng, rửa xong hong khô trên bếp cho bay hết nước. Sáu tháng trôi qua, chảo vẫn ổn, không mùi, không gỉ.

Những loại chảo gang thương hiệu đáng mua cho gia đình

Elmich (thương hiệu Việt phát triển theo tiêu chuẩn châu Âu): Elmich có phân khúc nhỉnh hơn một chút, phù hợp với những gia đình muốn sản phẩm hoàn thiện tốt, thiết kế gọn gàng và cảm giác dùng “đầm tay”. Chảo gang Elmich thường hướng tới nhóm người đã quen nấu ăn, sẵn sàng chăm chảo đúng cách để dùng lâu dài.

The Iron Pan (thương hiệu Việt sản xuất chảo gang thủ công): Đây là một thương hiệu/chuyên gia chảo gang made in Việt Nam khá nổi trong cộng đồng những người thích bếp gang. Sản phẩm được xử lý nồi dầu phù hợp ngay sau khi mua, dễ làm quen với người mới chuyển từ chảo chống dính. Chảo đúc dày dặn, giữ nhiệt tốt, phù hợp các bếp ga/điện và bếp từ có adapter.

Lodge: Lodge là cái tên không thể bỏ qua. Đây là thương hiệu chảo gang nổi tiếng của Mỹ với lịch sử hơn 120 năm sản xuất đồ gang đúc. Một trong những điểm khiến Lodge được yêu thích là gang đúc nguyên khối, độ dày cân đối giúp giữ nhiệt ổn định và phân bổ đều trên mọi bếp - kể cả bếp gas, bếp điện hay bếp từ dùng adapter. Quan trọng hơn, chảo Lodge ngày càng bám “tự nhiên” theo thời gian, phát triển lớp chống dính tự nhiên khi dùng đều, khiến những món xào, rán vừa chín tới lại thơm ngon hơn. Với chất lượng bền bỉ và khả năng giữ nhiệt tuyệt vời, chảo gang Lodge là lựa chọn đáng cân nhắc nếu bạn muốn đầu tư một chiếc chảo gang sẽ theo bạn nhiều năm trời.

Sau cùng, tôi chọn chảo gang – không phải vì trào lưu

Không có loại chảo nào “đúng cho tất cả mọi người”. Nhưng với tôi, sau sáu tháng trải nghiệm, chảo gang không chỉ là một dụng cụ nấu ăn – mà là một cách nấu khác: Chậm hơn, kỹ hơn, và bền hơn.

Và lúc này, tôi thực sự hiểu vì sao suốt mấy chục năm qua, bố mẹ tôi chỉ giữ lại một chiếc chảo gang trong bếp. Không phải vì hoài cổ, mà vì họ chọn thứ dùng lâu, dùng kỹ – và không phải lo nghĩ quá nhiều mỗi khi đứng bếp.