Trẻ "bám mẹ" và trẻ "không bám mẹ" khi lớn lên khác biệt rất đáng kể

Cuối tuần trước, tôi cùng vài người bạn cũ đưa con đi ăn uống, gặp gỡ.

Trong lúc bọn trẻ chạy nhảy vui đùa, ánh mắt tôi lại vô thức dừng lại ở Tiểu Mẫn và cô con gái của cô ấy.

Bé gái 5 tuổi rưỡi cứ quấn quýt bên mẹ như "keo dính". Bàn tay nhỏ nắm chặt vạt áo mẹ, dù Tiểu Mẫn dỗ dành thế nào cũng không chịu buông ra để đi chơi cùng các bạn.

Tiểu Mẫn thở dài: "Nhìn con nhà người ta chơi vui biết bao. Còn con gái mình, hơn 5 tuổi rồi mà cứ như cái đuôi theo mẹ mãi không rời. Từ khi sinh ra đến giờ mình chưa xa con ngày nào, cuối cùng lại nuôi thành một đứa trẻ quá phụ thuộc."

Khoảnh khắc ấy, tôi thực sự đồng cảm với cô ấy.

Là mẹ của hai đứa con, tôi từng trải nghiệm cả hai kiểu trẻ hoàn toàn khác nhau.

Con trai tôi từ nhỏ đã là kiểu "em bé thiên thần", có thể tự chơi cả buổi sáng mà không quấy khóc.

Trong khi đó, con gái tôi năm nay gần 11 tuổi, nhưng mỗi ngày đi học về, việc đầu tiên vẫn là quăng cặp sách xuống rồi chạy đến ôm mẹ thật chặt.

Và tôi tự hỏi: Liệu những người làm cha mẹ có phải lúc nào cũng lo lắng quá rồi không? Con không bám mình thì sợ mình không đủ quan trọng. Con quá bám mình thì lại lo sau này con không biết tự lập.

Trên mạng hiện nay có rất nhiều bài viết cho rằng trẻ bám mẹ và không bám mẹ sẽ có sự khác biệt rất lớn khi trưởng thành. Là một người làm nội dung về nuôi dạy con và cũng là mẹ của hai đứa trẻ, tôi muốn nhìn vấn đề này dưới góc độ khoa học hơn.

Trẻ không bám mẹ chưa chắc đã là điều đáng mừng

Nhiều cha mẹ thường ngưỡng mộ những đứa trẻ ngoan ngoãn, tự chơi một mình và không cần người lớn kè kè bên cạnh.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia tâm lý, kiểu trẻ này có thể được chia thành hai nhóm hoàn toàn khác nhau.

Nhóm thứ nhất: Bản tính độc lập

Một số trẻ sinh ra đã có tính cách hướng ngoại, tò mò với thế giới xung quanh.

Trong mắt các em, đồ chơi, thiên nhiên, côn trùng hay những điều mới lạ hấp dẫn hơn việc lúc nào cũng ở cạnh mẹ.

Những đứa trẻ này thường có khả năng tập trung tốt, thích khám phá và dễ thích nghi với môi trường mới.

Đây là dạng độc lập tự nhiên và thường không phải điều đáng lo ngại.

Nhóm thứ hai: Độc lập vì không dám dựa dẫm

Theo tâm lý học, đây là kiểu gắn bó né tránh (avoidant attachment).

Nếu trong giai đoạn sơ sinh, trẻ thường xuyên bị bỏ mặc khi khóc, ít nhận được sự phản hồi hoặc chăm sóc thiếu ổn định, các em có thể dần học cách kìm nén nhu cầu tình cảm của mình.

Bề ngoài, trẻ có vẻ rất ngoan, rất hiểu chuyện.

Nhưng thực chất, các em không phải không cần sự yêu thương mà là không còn dám đòi hỏi nữa.

Các chuyên gia cho rằng những trẻ này khi trưởng thành có thể gặp khó khăn trong việc thể hiện cảm xúc, ngại nhờ cậy người khác và khó xây dựng các mối quan hệ thân mật.

Trẻ bám mẹ chưa chắc là thiếu tự lập

Ở chiều ngược lại, không ít phụ huynh, đặc biệt là thế hệ ông bà, cho rằng trẻ quấn mẹ là biểu hiện của sự yếu đuối hoặc phụ thuộc.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia lại có quan điểm khác.

Từ khoảng 6 tháng đến 3 tuổi, trẻ bước vào giai đoạn phát triển nhận thức đặc biệt.

Các em biết mẹ sẽ quay trở lại, nhưng chưa thực sự hiểu rằng mẹ vẫn tồn tại ngay cả khi không xuất hiện trước mắt.

Vì vậy, khi không nhìn thấy mẹ, trẻ có thể cảm thấy bất an và lo sợ.

Đây là nhu cầu tâm lý hoàn toàn bình thường.

Quan trọng hơn, những đứa trẻ dám bám mẹ thường là trẻ có kiểu gắn bó an toàn (secure attachment).

Trong mắt trẻ, mẹ là nơi an toàn nhất. Các em dám khóc, dám làm nũng, dám thể hiện cảm xúc bởi tin rằng mình sẽ được yêu thương và không bị bỏ rơi.

Nhiều nghiên cứu theo dõi dài hạn cho thấy những đứa trẻ được đáp ứng nhu cầu tình cảm đầy đủ trong những năm đầu đời lại có xu hướng độc lập hơn khi trưởng thành.

Bởi các em không cần liên tục tìm kiếm sự công nhận hay cố gắng chứng minh rằng mình được yêu thương.

Tuy nhiên, bám mẹ quá mức cũng có thể là dấu hiệu bất ổn

Các chuyên gia lưu ý rằng không phải mọi trường hợp quấn mẹ đều là biểu hiện tích cực.

Nếu người mẹ có cảm xúc thất thường, lúc quá yêu chiều, lúc lại lạnh nhạt hoặc nóng nảy, trẻ có thể hình thành kiểu gắn bó lo âu.

Những đứa trẻ này thường sợ bị bỏ rơi, luôn muốn kiểm soát sự hiện diện của cha mẹ và rất khó cảm thấy yên tâm khi phải xa người chăm sóc.

Khi lớn lên, các em có thể trở nên nhạy cảm, thiếu cảm giác an toàn và thường xuyên cần sự xác nhận từ người khác.

Điều quan trọng không phải là "bám" hay "không bám"

Theo các chuyên gia, việc trẻ quấn quýt hay không quấn quýt cha mẹ không phải là yếu tố quyết định tương lai của trẻ. Điều quan trọng hơn là chất lượng mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái. Một đứa trẻ cần được đáp lại bằng sự ổn định, quan tâm và yêu thương nhất quán.

Cha mẹ không cần quá ngưỡng mộ những "em bé thiên thần" của người khác, cũng không nên khó chịu khi con mình thích bám mẹ.

Mỗi đứa trẻ đều đang dùng cách riêng để nói với cha mẹ về nhu cầu tình cảm của mình.

Điều các em cần nhất không phải là sự hoàn hảo, mà là sự hiện diện, thấu hiểu và đồng hành của những người thân yêu.

Bởi khi cảm thấy đủ an toàn trong tình yêu thương của gia đình, trẻ mới có thể tự tin bước ra thế giới và học cách trưởng thành một cách độc lập.

Nguồn: Sohu