Thế hệ 8X đang gánh 3 khoản chi lớn nhất đời người cùng lúc: Nuôi con, phụng dưỡng cha mẹ và chuẩn bị tuổi già

Nhiều năm trước, khi nói về áp lực tài chính, người ta thường nghĩ đến chuyện mua nhà hay nuôi con nhỏ. Nhưng với thế hệ 8X, bài toán đã trở nên phức tạp hơn rất nhiều.

Họ không chỉ là những người đang đi làm kiếm tiền. Họ còn là trung tâm tài chính của cả gia đình nhiều thế hệ.

Thu nhập mỗi tháng không còn phục vụ riêng cho nhu cầu cá nhân. Nó phải được chia cho hiện tại, quá khứ và tương lai cùng một lúc.

- Con cái đại diện cho tương lai.

- Cha mẹ đại diện cho trách nhiệm của quá khứ.

- Còn tuổi già của chính mình là bài toán tương lai không thể né tránh.

Đó là lý do nhiều chuyên gia gọi thế hệ này là "thế hệ bánh mì kẹp" – lớp người bị kẹp giữa hai thế hệ phụ thuộc và gần như không có khoảng nghỉ về tài chính.

Khoản chi thứ nhất: Nuôi con ngày càng đắt đỏ

Nếu như thế hệ trước chủ yếu lo cho con đủ ăn, đủ mặc và được đến trường thì cha mẹ 8X đang phải đối mặt với một danh sách dài hơn rất nhiều.

Chi phí nuôi dạy một đứa trẻ ngày nay không chỉ dừng ở học phí.

Đó còn là tiền học thêm, ngoại ngữ, kỹ năng mềm, thiết bị học tập, chăm sóc sức khỏe, các hoạt động trải nghiệm và vô số khoản phát sinh khác.

Áp lực không nằm ở một khoản chi quá lớn trong một thời điểm, mà ở việc những khoản chi này kéo dài suốt gần hai thập kỷ.

Đặc biệt tại các đô thị lớn, nhiều gia đình dành từ 20-40% tổng thu nhập hàng tháng cho con cái.

Điều đáng nói là phần lớn cha mẹ 8X đều muốn con có điều kiện tốt hơn mình từng có. Chính mong muốn đó khiến họ sẵn sàng hy sinh nhiều nhu cầu cá nhân để đầu tư cho thế hệ tiếp theo.

Đây là một quyết định hoàn toàn dễ hiểu. Nhưng nó cũng khiến ngân sách gia đình trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết.

Khoản chi thứ hai: Phụng dưỡng cha mẹ trong bối cảnh tuổi thọ tăng cao

Nếu nuôi con là trách nhiệm được dự báo trước thì chi phí chăm sóc cha mẹ già lại mang nhiều yếu tố khó lường.

Tuổi thọ trung bình của người Việt Nam ngày càng tăng. Đây là tín hiệu tích cực, nhưng cũng đồng nghĩa với việc thời gian phụng dưỡng cha mẹ kéo dài hơn.

Nhiều người 8X hiện có cha mẹ bước vào độ tuổi 70-80.

Ở độ tuổi này, các khoản chi liên quan đến sức khỏe thường tăng mạnh.

- Thuốc men.

- Khám chữa bệnh.

- Chi phí điều dưỡng.

- Các thiết bị hỗ trợ sinh hoạt.

- Thậm chí là người chăm sóc khi cần thiết.

Không phải gia đình nào cũng phải đối mặt với các khoản chi lớn ngay lập tức, nhưng hầu như ai cũng hiểu rằng đây là một rủi ro tài chính có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.

Khác với việc nuôi con – vốn có thể lên kế hoạch tương đối rõ ràng – chi phí tuổi già của cha mẹ thường đến bất ngờ và khó dự đoán.

Chính điều này khiến nhiều gia đình trung niên luôn phải duy trì một khoản dự phòng lớn hơn trước.

Khoản chi thứ ba: Chuẩn bị cho tuổi già của chính mình

Đây là phần mà nhiều người 8X thường bỏ quên nhất.

Khi còn phải lo cho con cái và cha mẹ, rất ít người cảm thấy thoải mái khi nghĩ đến chuyện tích lũy cho bản thân sau tuổi 60.

Tuy nhiên, đây lại là một trong những khác biệt lớn nhất giữa thế hệ 8X và các thế hệ trước.

Nếu cha mẹ họ phần nào dựa vào lương hưu, đất đai hoặc sự hỗ trợ từ con cái, thì nhiều người 8X hiểu rằng tương lai tài chính của mình phải được chuẩn bị từ rất sớm.

- Chi phí sinh hoạt tăng.

- Tuổi thọ kéo dài.

- Chi phí y tế ngày càng đắt đỏ.

- Mô hình gia đình nhiều thế hệ cũng đang dần thay đổi.

Tất cả những yếu tố đó khiến việc chuẩn bị cho tuổi già không còn là lựa chọn mà trở thành yêu cầu bắt buộc.

Một người nghỉ hưu ở tuổi 60 có thể cần nguồn tài chính đủ để trang trải thêm 20-30 năm cuộc sống phía trước.

Đây là khoảng thời gian dài hơn toàn bộ quãng đời đi học của một người. Nếu không chuẩn bị từ tuổi 40-50, áp lực sẽ dồn sang chính thế hệ con cái sau này.

Thách thức lớn nhất của 8X không phải là kiếm tiền mà là phân bổ tiền

Nhiều người cho rằng thu nhập thấp là nguyên nhân chính dẫn tới áp lực tài chính. Nhưng với thế hệ 8X, vấn đề đôi khi không nằm ở khả năng kiếm tiền.

Vấn đề nằm ở việc phải chia cùng một nguồn lực cho quá nhiều mục tiêu quan trọng. Một khoản tiền tăng thêm có thể được dùng để cho con học thêm. Cũng có thể dành để mua bảo hiểm sức khỏe cho cha mẹ hoặc bổ sung vào quỹ hưu trí của bản thân.

- Khoản nào cũng hợp lý.

- Khoản nào cũng khó cắt giảm.

Chính sự cạnh tranh giữa các mục tiêu tài chính mới là áp lực lớn nhất.

Đó là lý do nhiều chuyên gia tài chính cho rằng người trung niên hiện nay cần chuyển từ tư duy "có bao nhiêu tiêu bấy nhiêu" sang tư duy "phân bổ nguồn lực".

Không phải khoản chi nào cũng cần tăng tối đa. Điều quan trọng là xây dựng được sự cân bằng giữa ba nghĩa vụ tài chính lớn nhất của cuộc đời.

Thế hệ đầu tiên phải tự xây dựng hệ thống an sinh cho gia đình

Nhìn rộng hơn, thế hệ 8X đang đảm nhận một vai trò đặc biệt trong quá trình chuyển đổi của xã hội Việt Nam.

Họ là lớp người đầu tiên phải tự thiết kế gần như toàn bộ hệ thống an sinh tài chính cho gia đình mình.

- Từ giáo dục con cái.

- Chăm sóc sức khỏe cha mẹ.

- Bảo vệ tài sản.

- Quỹ dự phòng.

- Đầu tư dài hạn.

- Cho tới kế hoạch nghỉ hưu.

Những việc trước đây thường dựa nhiều vào gia đình lớn hoặc các nguồn hỗ trợ truyền thống thì nay ngày càng phụ thuộc vào khả năng quản lý tài chính của từng hộ gia đình.

Điều đó khiến áp lực tăng lên.

Nhưng đồng thời cũng khiến vai trò của thế hệ 8X trở nên đặc biệt hơn bao giờ hết.

Kết

Nuôi con, phụng dưỡng cha mẹ và chuẩn bị tuổi già đều là những khoản chi lớn nhất trong vòng đời của một con người.

Điều đặc biệt là thế hệ 8X không phải đối mặt với chúng lần lượt như nhiều thế hệ trước.

Họ đang phải giải quyết cả ba cùng một lúc.

Đó là lý do nhiều người ngoài 40 tuổi cảm thấy mình luôn bận rộn, luôn phải tính toán và hiếm khi thực sự yên tâm về tiền bạc.

Nhưng cũng chính vì đang đứng ở trung tâm của mọi dòng tiền trong gia đình, thế hệ 8X trở thành lớp người quyết định rất lớn đến chất lượng sống của cả cha mẹ, con cái và chính bản thân mình trong tương lai.

Nói cách khác, đây không chỉ là thế hệ kiếm tiền để sống. Đây là thế hệ đang dùng tiền để duy trì sự ổn định của ba thế hệ trong cùng một gia đình.