Viện dưỡng lão cho người trẻ ở Đà Lạt gây tranh cãi về trải nghiệm thực sự

Với mức giá 4 triệu đồng cho 15 ngày, người trẻ nhận được sự chữa lành hay thực chất là đang tự bỏ tiền túi để đi làm... giúp việc không lương?

Từ giấc mơ "về hưu sớm" đến thực tế ngỡ ngàng: 4 triệu đồng và 15 ngày "tự phục vụ"

Dạo gần đây, mạng xã hội TikTok lại được dịp "dậy sóng" trước đoạn video giới thiệu về một mô hình lưu trú mới toanh tại Đà Lạt với cái tên cực kêu: "Viện dưỡng lão dành cho giới trẻ". Chủ nhân tài khoản quảng bá gói trải nghiệm 15 ngày với mức giá 3.999.000 VNĐ, bao ăn ngày 2 bữa.

Nghe qua thì có vẻ là một món hời cho những ai đang muốn "đi trốn" khỏi deadline và áp lực thành phố. Thế nhưng, khi đi sâu vào chi tiết vận hành, cư dân mạng mới ngã ngửa vì những quy định "lạ lùng" tại đây.

Theo lời chủ homestay, với số tiền gần 270.000 VNĐ/ngày bao gồm điện nước và ăn uống, khách hàng sẽ phải... tự chăm sóc lẫn nhau vì "mình lớn rồi mà". Cụ thể, chủ nhà tuyên bố thẳng thừng: "Sẽ không có ai nấu ăn cho các bạn đâu". Thay vào đó, những người trẻ bỏ tiền ra ở đây sẽ tự phân bổ công việc: Ai biết nấu thì đứng bếp, ai không biết nấu thì rửa bát, lặt rau, giặt đồ. Chủ nhà nhấn mạnh: "Chúng ta sẽ phân bổ công việc. Vì bên cạnh là các bạn khách trả phí thì cũng sẽ có nhân sự quản lý đồng hành. Các bạn lớn rồi mà, phải tự chăm sóc lẫn nhau chứ!".

Đáng chú ý hơn, gói 15 ngày này có thời hạn sử dụng trong vòng 99 ngày, cho phép khách "lên rồi về, về rồi lại lên" miễn đủ 15 ngày là được. Chủ nhà cũng chia sẻ rằng: "Mình chỉ nhận gói đầu tiên 10 bạn thôi, tức là các bạn phải đáp ứng được tiêu chí là các bạn độc thân, độ tuổi từ 18 đến 35".

Chưa kể, bên cạnh những vị khách đển nghỉ dưỡng còn có nhân sự quản lý ở đây sẽ đồng hành cùng khách.

"Bỏ tiền đi du lịch hay đi làm osin?": Cư dân mạng đồng loạt đòi "giải cứu" ví tiền

Ngay sau khi video được đăng tải, một làn sóng tranh luận đã nổ ra. Thay vì sự ủng hộ, đa số ý kiến lại bày tỏ sự khó hiểu, thậm chí là bất bình trước cách vận hành có phần "khôn lỏi" của chủ cơ sở này.

Nhiều người cho rằng, khái niệm "dưỡng lão" đồng nghĩa với việc được nghỉ ngơi, chăm sóc về cả thể xác lẫn tinh thần. Việc bỏ ra 4 triệu đồng nhưng vẫn phải tự đi chợ, nấu cơm, rửa bát và phục vụ người lạ thực sự là một trải nghiệm "hành xác" hơn là thư giãn.

Tài khoản A.N mỉa mai: "Ủa, bỏ tiền ra để được người khác quản lý rồi đi làm công cho họ hả? Tư duy kinh doanh kiểu gì lạ vậy?".

Bạn trẻ T.M chia sẻ: "Ở nhà đưa mẹ 3 triệu một tháng là cơm bưng nước rót, ngủ đến trưa không ai nói. Lên Đà Lạt mất 4 triệu mà còn phải đi giặt đồ cho người lạ? Chữa lành đâu không thấy, thấy tiền mất tật mang".

Tài khoản C.N cũng bày tỏ: "Ở nhà không sướng hơn hả ta, lên đó đã không được nghỉ ngơi mà còn phải chăm sóc người khác. Ê nha, đã là viện dưỡng lão cho giới trẻ ít nhất thì cũng phải được hưởng cái gì chứ, vừa mất tiền lại vừa mất sức, lại gặp người lạ, khó hiểu thực sự".

Một chủ kinh doanh homestay tại Đà Lạt cũng lên tiếng: "Thực chất đây là mô hình thuê nhà dài hạn tự túc, nhưng lại gắn cái mác 'viện dưỡng lão' cho sang để thu hút giới trẻ. Đừng đánh tráo khái niệm như thế!".

Sự phản ứng gay gắt này xuất phát từ việc người tiêu dùng ngày càng thông thái. Họ sẵn sàng chi tiền cho trải nghiệm, nhưng phải là những trải nghiệm xứng đáng và có giá trị thực tế, chứ không phải là những khẩu hiệu "chữa lành" sáo rỗng.

Viện dưỡng lão thanh niên thực thụ không chỉ là một cái tên không chỉ là một cách gọi

Thực tế, mô hình "Viện dưỡng lão giới trẻ" đã cực kỳ thành công tại Trung Quốc (như ở Vân Nam hay Tứ Xuyên) trước khi nhen nhóm tại Việt Nam. Tuy nhiên, sự khác biệt nằm ở cái "tâm" và sự thấu hiểu tâm lý của người vận hành.

Tại các cơ sở nổi tiếng như của Lục Bác ở Vân Nam, mức giá khoảng 1.500 tệ/tháng (hơn 5 triệu đồng) không chỉ là tiền thuê chỗ ở. Đó là một hệ sinh thái được thiết kế để những người "kiệt sức" (burnout) tìm lại chính mình.

- Hoạt động có mục đích: Họ tổ chức tập thiền, học võ thuật, trồng trọt hoặc các đêm nhạc trị liệu. Tất cả đều nhằm mục đích giúp người trẻ rời xa màn hình điện thoại.

- Sự kết nối chân thực: Việc cùng nhau nấu ăn hay làm vườn ở đây dựa trên tinh thần tự nguyện và sự kết nối với thiên nhiên (như việc đi hái quả, chân lội bùn), chứ không phải là sự "phân công nhiệm vụ" để tiết kiệm chi phí nhân sự cho chủ nhà.

- Giá trị nhân văn: Có những nơi cho phép "làm việc đổi chỗ ở" cho những người đang gặp khó khăn tài chính, nhưng mọi thứ đều minh bạch và mang tính hỗ trợ lẫn nhau, thay vì thu phí cao rồi vẫn bắt khách làm việc nhà.

Lục Bác tâm sự: "Chúng tôi không tiếp nhận những người trên 45 tuổi, cũng không tiếp nhận những người chưa từng đi làm. Ở đây, không ai yêu cầu bạn phải có một lịch trình sinh hoạt cụ thể, không có áp lực công việc, không có mâu thuẫn gia đình, bạn có thể "làm mọi thứ theo ý muốn của mình".

Trong thời gian hoạt động, Lục Bác cũng chia sẻ thêm: "Những người đến đây cũng có một chút "rào cản", đó là người trên 45 tuổi không lựa chọn ở đây, họ thường chỉ ở lại vài ngày rồi phải về quê giúp đỡ gia đình càng sớm càng tốt, thực sự mất đi ý nghĩa của việc đến đây; cũng có những người vừa ra trường mà chưa từng đi làm một ngày nào, chỉ biết ngồi im và thở dài, chúng tôi cũng không khuyến khích họ đến đây.

Nếu vào mùa thấp điểm, giá ở là khoảng 1.500 tệ một tháng (khoảng 5.2 triệu đồng), chúng tôi còn cung cấp "làm việc thiện nguyện để đổi lấy chỗ ở", làm một số công việc dọn dẹp để đổi lấy phí chỗ ở.

Phần lớn mọi người sẽ thức dậy sau 7 giờ sáng, đi chạy bộ một chút, và một số ít người sẽ ngủ đến trưa. Chúng tôi cũng tổ chức một số hoạt động, chẳng hạn như tập Bát Đoạn Cẩm, trồng trọt, đi bộ đến thác nước, học võ thuật hoặc thiền định cùng nhau, vào buổi tối tổ chức buổi hòa nhạc, đánh đàn guitar, chơi trống tay...

Những người làm việc văn phòng trước đó khi đưa họ đi trồng trọt, ban đầu họ còn phản đối tiếp xúc với đất, nhưng khi chân họ bắt đầu chìm trong bùn, họ có thể hoàn toàn mở lòng mình, đội nón lá hào hứng cả ngày trong đồng ruộng; chúng tôi đi xe ba gác đi hái quả, mọi người luôn nghĩ rằng mọi thứ đều phải trả tiền, nhưng người dân trong làng lại rất nhiệt tình, nói rằng bạn chỉ ăn một quả của nhà tôi mà thôi, tại sao lại phải trả tiền? Trong thành phố lớn, mọi người luôn dùng tiền để đổi lấy mọi thứ, nhưng khi trở lại với môi trường nông thôn như thế này, họ có thể nhận được nhiều niềm vui hơn".

Đừng để hai chữ "chữa lành" trở thành cái bẫy marketing

Quay trở lại câu chuyện tại Đà Lạt, có thể thấy chủ cơ sở đã quá nóng vội trong việc "bắt trend" mà quên mất cốt lõi của dịch vụ lưu trú. Việc "vaz" thẳng mặt cư dân mạng khi bị góp ý càng khiến hình ảnh của cơ sở này trở nên thiếu chuyên nghiệp trong mắt khách hàng tiềm năng.

Viện dưỡng lão cho giới trẻ không sai, thậm chí nó là một nhu cầu thực tế khi áp lực cuộc sống ngày càng đè nặng lên vai những người trẻ 20, 30 tuổi. Tuy nhiên, một bộ phận chủ kinh doanh hiện nay đang lợi dụng từ khóa "chữa lành", "bỏ phố về rừng" hay "dưỡng lão" để bao biện cho sự thiếu hụt về cơ sở vật chất và dịch vụ.

Một viện dưỡng lão đúng nghĩa cho người trẻ cần ít nhất 3 yếu tố:

- Không gian yên tĩnh thực sự: Để tách biệt với xô bồ, chứ không phải chỉ là một căn homestay chia phòng ngăn vách.

- Sự thấu hiểu tâm lý: Có các hoạt động định hướng tinh thần, giúp khách hàng thoát khỏi trạng thái trống rỗng.

- Sự minh bạch về giá trị: Khách hàng bỏ tiền ra để mua sự thảnh thơi, không phải bỏ tiền để làm thay phần việc của nhân viên dọn dẹp.

Đà Lạt vẫn luôn là vùng đất của những mộng mơ, nhưng mong rằng những người làm dịch vụ hãy để sự mộng mơ ấy đi đôi với sự tử tế. Đừng biến những tâm hồn đang cần được an ủi trở thành "nguồn thu" thông qua những mô hình bắt chước nửa vời. Và với người trẻ, trước khi quyết định "đi trốn", hãy tỉnh táo để phân biệt đâu là nơi để nghỉ ngơi, đâu là nơi bạn đang tự bỏ tiền để đi làm thêm không lương.