Cảnh báo về oresol đóng sẵn: Thói quen nguy hiểm cho sức khỏe trẻ em

Theo một đoạn video của VTV chia sẻ gần đây cho thấy tại nhiều quầy thuốc, những chai dung dịch được gắn mác "oresol" với màu sắc bắt mắt đang được giới thiệu cho trẻ em uống như nước giải khát. Không ít phụ huynh tin rằng đây là cách "bù điện giải" nhanh chóng cho con.

Thế nhưng, theo các chuyên gia y tế, thói quen này có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro, thậm chí gây hậu quả nghiêm trọng nếu người dùng nhầm lẫn giữa thuốc oresol chuẩn và các sản phẩm dạng thực phẩm chức năng.

Oresol đóng chai được khuyên uống thay nước

Trong đoạn video nói trên của VTV, phóng viên ghi nhận tại một số nhà thuốc, nhiều chai dung dịch nhỏ nhiều màu sắc được giới thiệu là "oresol" với giá chỉ hơn 10 ngàn đồng, và được khuyến khích cho trẻ uống hàng ngày để bù điện giải.

Một số người bán còn cho rằng sản phẩm này có thể dùng thay nước uống khi thời tiết nóng hoặc khi trẻ mệt, vận động nhiều. Tuy nhiên, theo giới chuyên môn, cách hiểu này là không chính xác và có thể gây nhầm lẫn nguy hiểm.

Thực tế, oresol (ORS) là dung dịch bù nước điện giải gồm nước, muối và đường với tỷ lệ chuẩn nhằm giúp cơ thể hấp thu nước tốt hơn khi bị mất nước do tiêu chảy, nôn ói hoặc sốt cao. Đây là biện pháp điều trị quan trọng để phòng và xử lý mất nước, đặc biệt ở trẻ em.

Nhưng oresol không phải là đồ uống thông thường và không nên dùng như nước giải khát hàng ngày.

Chuyên gia cảnh báo: "Không thể thay thế thuốc oresol"

Theo chia sẻ của PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, nguyên Trưởng khoa Nhi - Bệnh viện Bạch Mai, nhiều sản phẩm được dán nhãn "oresol" hiện nay thực chất chỉ là thực phẩm chức năng, không phải thuốc oresol đúng chuẩn.

Ông cho biết từng ghi nhận trường hợp đáng tiếc khi một bệnh nhi bị suy thận và tử vong sau khi gia đình nhầm lẫn giữa oresol dạng thuốc và sản phẩm đóng chai sẵn.

Theo bác sĩ Dũng, thuốc oresol thường được đóng gói dạng bột, pha với một lượng nước nhất định (200ml, 500ml hoặc 1 lít) để tạo dung dịch có nồng độ thẩm thấu phù hợp với cơ thể. "Uống oresol là phải uống lượng lớn dung dịch mới có tác dụng bù nước. Trong khi nhiều sản phẩm đóng chai chỉ vài chục ml, khiến người dùng dễ nhầm tưởng là thuốc oresol", ông phân tích.

Nếu trẻ bị tiêu chảy, mất nước mà chỉ sử dụng những chai dung dịch dạng thực phẩm chức năng này, cơ thể có thể không được bù nước đầy đủ, thậm chí làm chậm quá trình điều trị.

"Trẻ bị tiêu chảy bắt buộc phải dùng đúng thuốc oresol. Nếu nhầm sang sản phẩm khác, hậu quả có thể rất nguy hiểm", bác sĩ nhấn mạnh.

Oresol - cứu sống hàng triệu trẻ em nhưng không thể dùng tùy tiện

Theo các tài liệu y khoa, liệu pháp bù nước bằng đường uống (oral rehydration therapy) được Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo như phương pháp hàng đầu để điều trị mất nước do tiêu chảy.

Phương pháp này giúp bổ sung nhanh nước và điện giải mà cơ thể mất đi, nhờ tỷ lệ cân bằng giữa natri, glucose và nước giúp ruột hấp thu hiệu quả hơn.

Nhiều nghiên cứu cho thấy việc sử dụng oresol đúng cách có thể giảm nguy cơ tử vong do tiêu chảy tới hơn 90% ở trẻ em. Tuy nhiên, điều quan trọng là dùng đúng loại và đúng cách. Việc sử dụng sai hoặc lạm dụng có thể gây rối loạn điện giải, thậm chí nguy hiểm cho sức khỏe.

Những lưu ý quan trọng khi dùng oresol

Các bác sĩ cho rằng bất cứ phụ huynh nào cũng nên ghi nhớ một số nguyên tắc khi sử dụng oresol.

1. Chỉ dùng khi cần bù nước điện giải

Oresol được chỉ định khi cơ thể bị mất nước do tiêu chảy, nôn ói, sốt hoặc vận động quá mức. Đây không phải nước uống hàng ngày.

2. Pha đúng tỷ lệ theo hướng dẫn

Mỗi gói oresol phải pha đúng lượng nước quy định (thường 200ml, 500ml hoặc 1 lít). Pha ít nước hơn sẽ làm dung dịch quá đặc, dễ gây rối loạn điện giải, thậm chí co giật hoặc nguy hiểm tính mạng.

3. Không pha với nước khoáng, nước trái cây hoặc sữa

Chỉ nên pha với nước đun sôi để nguội. Các loại nước khác có thể làm thay đổi thành phần điện giải của dung dịch.

4. Dung dịch đã pha chỉ dùng trong 24 giờ

Sau thời gian này, dung dịch có nguy cơ nhiễm khuẩn nên cần bỏ đi và pha mới.

5. Theo dõi dấu hiệu bất thường khi sử dụng

Nếu trẻ nôn nhiều, tiêu chảy nặng, li bì hoặc có dấu hiệu mất nước nghiêm trọng, cần đưa đến cơ sở y tế ngay.

Cẩn trọng trước những sản phẩm "na ná thuốc"

Các chuyên gia cảnh báo, việc nhiều sản phẩm đóng chai mang tên hoặc hình thức giống oresol có thể khiến người tiêu dùng nhầm lẫn.

Điều nguy hiểm không nằm ở bản thân sản phẩm, mà ở niềm tin sai lầm rằng chúng có thể thay thế thuốc oresol chuẩn.

Trong khi đó, chỉ cần một sai sót nhỏ trong việc bù nước điện giải cho trẻ - từ pha sai tỷ lệ đến dùng nhầm sản phẩm - cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Vì vậy, lời khuyên của bác sĩ rất rõ ràng: Khi trẻ bị tiêu chảy hoặc mất nước, hãy sử dụng đúng thuốc oresol theo hướng dẫn y tế, thay vì tin vào những sản phẩm "giống oresol" đang bán tràn lan trên thị trường.