Con lúc nào cũng sợ thất bại, không dám thử điều mới? Đừng vội ép con, đây mới là cách giúp con có dũng khí

11/03/2026 13:30 (GMT+7)

Trên hành trình nuôi con, chắc hẳn không ít cha mẹ từng gặp những tình huống “dở khóc dở cười” như thế này:

Muốn dạy con tập đi xe đạp, nhưng chỉ sau một lần ngã, con nhất quyết không chịu leo lên xe nữa. Dù cha mẹ khuyên nhủ thế nào, chiếc xe cuối cùng vẫn chỉ nằm một góc phủ bụi.

Hay ở trường, giáo viên khuyến khích học sinh giơ tay phát biểu, nhưng con bạn lại chưa từng giơ tay lần nào, dù câu hỏi đó con hoàn toàn biết đáp án. Con sợ nói sai, sợ bị bạn cười nên cứ im lặng.

Gặp những lúc như vậy, nhiều cha mẹ không kìm được mà trách con là “nhát gan”, “không có chí tiến thủ”, rồi ép con phải thử lại cho bằng được.

Thế nhưng càng ép, trẻ lại càng sợ. Thậm chí về sau còn hình thành tâm lý né tránh, cứ gặp những việc tương tự là instinctively muốn tránh xa.

Nhiều cha mẹ thắc mắc: Vì sao có những đứa trẻ rất dũng cảm, còn con mình lại luôn sợ thất bại?

Thực ra, phần lớn trẻ không phải sinh ra đã nhút nhát, mà cách giáo dục trước đây vô tình khiến con luôn cảm thấy lo lắng và thiếu tự tin.

Con lúc nào cũng sợ thất bại, không dám thử điều mới? Đừng vội ép con, đây mới là cách giúp con có dũng khí - Ảnh 1.

Vì sao trẻ sợ thử điều mới? Thường bắt nguồn từ 3 nguyên nhân này

1. Cha mẹ bảo vệ con quá mức

Nhiều bậc cha mẹ sợ con bị thiệt thòi, sợ con bị tổn thương nên việc gì cũng làm thay, việc gì cũng quyết định hộ con.

Thoạt nhìn có vẻ là đang bảo vệ con rất chu đáo, nhưng thực chất lại vô tình tước đi cơ hội thử và sai của trẻ.

Khi một đứa trẻ chưa từng trải qua thất bại, cũng sẽ không biết cách đối mặt với thất bại. Vì vậy mỗi khi gặp khó khăn, con dễ rơi vào trạng thái bối rối và chọn cách trốn tránh.

2. Kỳ vọng của cha mẹ quá lớn

Cha mẹ đặt kỳ vọng vào con là điều hoàn toàn bình thường. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ kỳ vọng đó có vượt quá khả năng của con hay không.

Có nhiều cha mẹ vô tình đặt lên vai con tất cả những mong muốn và tiếc nuối của mình, yêu cầu con phải làm thật tốt, phải giỏi hơn người khác.

Áp lực này không giúp trẻ tiến bộ nhanh hơn, mà ngược lại khiến trẻ lo lắng và sợ thất bại.

Bởi nếu thử mà không thành công, con sẽ sợ làm cha mẹ thất vọng. Vì thế, cách an toàn nhất trong suy nghĩ của trẻ là không thử ngay từ đầu.

Con lúc nào cũng sợ thất bại, không dám thử điều mới? Đừng vội ép con, đây mới là cách giúp con có dũng khí - Ảnh 2.

3. Cha mẹ thường xuyên phủ định con

Không ít đứa trẻ ban đầu rất sẵn sàng thử điều mới. Nhưng sau vài lần thất bại, lại nghe những câu như:

“Mẹ đã biết con làm không được rồi.” 

“Con đúng là chẳng làm nên chuyện gì.”

Những lời nói như vậy dễ khiến trẻ mất niềm tin vào bản thân.

Dần dần, con sẽ không dám bước thêm bước đầu tiên nữa. Bởi trong suy nghĩ của con, ngay cả cha mẹ cũng không tin mình, vậy người khác càng không tin.

Muốn con dũng cảm thử điều mới, cha mẹ có thể làm 4 điều này

Các chuyên gia cho rằng: ép buộc chỉ khiến mọi việc tệ hơn. Muốn con có dũng khí đối diện thất bại, cha mẹ cần thay đổi cách dẫn dắt.

1. Hãy chấp nhận nỗi sợ của con

Khi con nói: “Con sợ”, điều cha mẹ nên làm không phải là mắng con nhút nhát.

Thực ra, khi trẻ thừa nhận mình sợ, điều đó cho thấy nỗi lo trong lòng con đang rất lớn. Lúc này con cần nhất là sự an ủi và đồng cảm từ cha mẹ.

Khi cảm nhận được sự tin tưởng, trẻ sẽ dần bình tĩnh lại và có thể nói ra điều khiến mình sợ. Từ đó cha mẹ mới giúp con từng bước vượt qua.

Con lúc nào cũng sợ thất bại, không dám thử điều mới? Đừng vội ép con, đây mới là cách giúp con có dũng khí - Ảnh 3.

2. Hạ thấp kỳ vọng

Hãy cho con thời gian để học và trưởng thành.

Đừng yêu cầu con phải làm tốt ngay từ lần đầu tiên. Những cha mẹ khéo léo thường chia một mục tiêu lớn thành nhiều bước nhỏ.

Ví dụ khi tập đi xe đạp:

đầu tiên chỉ cần ngồi lên xe để giữ thăng bằng, sau đó mới tập đạp xe.

Mỗi bước nhỏ hoàn thành đều được khen ngợi. Chính những thành công nhỏ này sẽ từng chút xây dựng sự tự tin cho trẻ.

3. Cho con quyền được thất bại

Hãy nói với con rằng: sai không đáng sợ, đáng sợ nhất là không dám thử lại.

Cha mẹ cũng nên làm gương trong cuộc sống. Ví dụ khi nấu ăn thất bại, có thể cười và nói:

“Không sao, lần sau mẹ làm tốt hơn.”

Những điều nhỏ như vậy giúp trẻ hiểu rằng thất bại không phải điều xấu hổ, mà là một phần của quá trình trưởng thành.

4. Tập trung vào quá trình, không chỉ kết quả

So với kết quả, quá trình mới là điều quan trọng nhất, vì đó là lúc trẻ tích lũy kinh nghiệm.

Sau mỗi lần con thử làm điều gì đó, dù kết quả ra sao, cha mẹ cũng nên ghi nhận nỗ lực của con.

Khi cha mẹ không quá đặt nặng thành bại, trẻ cũng sẽ bớt áp lực và dần học được cách tận hưởng quá trình cố gắng.

Con lúc nào cũng sợ thất bại, không dám thử điều mới? Đừng vội ép con, đây mới là cách giúp con có dũng khí - Ảnh 4.

Lời kết

Đôi khi điều trẻ cần không phải là những lời thúc ép phải thành công, mà là một môi trường an toàn để thử và sai.

Khi trẻ biết rằng dù mình thất bại, cha mẹ vẫn yêu thương và ủng hộ, con mới có thể bỏ xuống gánh nặng tâm lý và dũng cảm bước về phía trước.

Bởi với một đứa trẻ, sự tin tưởng của cha mẹ chính là nguồn dũng khí lớn nhất. 

Nguồn: Sohu

Bài cùng chuyên mục