Đến tuổi 40 mới bỏ cách ‘có bao nhiêu gửi bấy nhiêu’: Mẹ Hà Nội chia tiền thành 4 lớp, càng gửi càng ít phải phá sổ

Sau tuổi 40, chị Thu Hà, sống tại Hà Nội, mới nhận ra một điều: gửi tiết kiệm đều đặn chưa chắc đã đồng nghĩa với quản lý tiền tốt. Nhiều năm trước, hễ cuối tháng còn dư bao nhiêu, chị lại gom hết vào một sổ tiết kiệm. Cách làm ấy giúp chị tích lũy được tiền, nhưng cũng khiến không ít lần chị phải tất toán trước hạn chỉ vì gia đình phát sinh một khoản chi bất ngờ.

Từ chỗ “có bao nhiêu gửi bấy nhiêu”, chị bắt đầu chia tiền thành 4 lớp, mỗi lớp phục vụ một mục tiêu khác nhau. Với chị, thay đổi lớn nhất sau tuổi 40 không phải là kiếm được nhiều hơn, mà là biết khoản tiền nào nên để gần, khoản nào có thể khóa lâu và khoản nào tuyệt đối không nên động đến.

Tuổi 40 mới nhận ra: Có tiền tiết kiệm nhưng lúc nào cũng phải rút trước hạn

Chị Hà cho biết trước đây, cách tiết kiệm của gia đình khá đơn giản. Sau khi nhận lương, hai vợ chồng chi tiêu sinh hoạt, trả các khoản cố định, phần còn dư cuối tháng sẽ được gửi vào ngân hàng.

Có tháng dư 5 triệu đồng, có tháng 10 triệu đồng, khi có thưởng thì gửi thêm vài chục triệu. Chị thường chọn kỳ hạn 6 tháng hoặc 12 tháng vì nghĩ lãi suất cao hơn gửi ngắn hạn.

Nhìn tổng số dư tăng dần, chị từng rất yên tâm. Tuy nhiên, vấn đề chỉ xuất hiện khi gia đình cần tiền.

Có lần con cần đóng thêm một khoản học phí, một lần bố mẹ ở quê phải khám bệnh, rồi có thời điểm gia đình sửa lại một phần căn nhà. Những khoản chi từ vài triệu đến vài chục triệu đồng khiến chị liên tục phải rút tiền gửi trước hạn.

“Có năm tôi tất toán trước hạn đến 3 lần. Nhìn thì vẫn có tiền tiết kiệm nhưng thực ra cách gửi rất bị động. Cứ có việc là lại phá sổ”, chị kể.

Điều khiến chị thay đổi là sau tuổi 40, các khoản chi bắt đầu phức tạp hơn. Không chỉ có tiền ăn, tiền học của con hay sinh hoạt hàng tháng, gia đình còn phải tính tới sức khỏe của bố mẹ, bảo hiểm, sửa chữa nhà cửa, học hành dài hạn và cả quỹ tuổi già.

Từ đó, chị bỏ cách gom toàn bộ tiền nhàn rỗi vào một chỗ.

Lớp 1: Tiền dự phòng - ít sinh lời nhưng phải rút được ngay

Khoản đầu tiên chị Hà giữ lại là quỹ dự phòng tương đương khoảng 4-6 tháng chi tiêu thiết yếu của gia đình.

Nếu một tháng gia đình cần khoảng 25 triệu đồng cho các khoản bắt buộc, chị cố duy trì quỹ này quanh mức 100-150 triệu đồng.

Tiền dự phòng không được chị coi là khoản để tối ưu lãi suất. Một phần được để trong tài khoản thanh toán, phần còn lại gửi kỳ hạn rất ngắn hoặc sản phẩm có thể linh hoạt rút.

“Ngày trước tôi cứ thấy tiền nằm trong tài khoản là tiếc vì lãi thấp. Bây giờ tôi lại nghĩ khác. Khoản này sinh lời ít cũng được, miễn là khi có việc tôi không phải phá khoản tiết kiệm dài hạn”, chị nói.

Sự thay đổi này giúp chị phân biệt rõ giữa “tiền để sinh lời” và “tiền để bảo vệ tài chính gia đình”.

Lớp 2: Tiền sẽ dùng trong 6-12 tháng - gửi ngắn và chia nhỏ

Lớp tiền thứ hai dành cho những khoản gia đình gần như chắc chắn sẽ cần trong vòng một năm, chẳng hạn học phí, bảo hiểm, du lịch, mua sắm đồ gia dụng lớn hoặc sửa chữa nhà.

Thay vì dồn 100 triệu đồng vào một sổ kỳ hạn 12 tháng, chị Hà chia thành nhiều khoản nhỏ hơn, ví dụ 20-30 triệu đồng mỗi sổ và chọn các kỳ hạn khác nhau.

Cách này khiến chị dễ xoay xở hơn khi cần tiền. Nếu chỉ phát sinh khoản chi 20 triệu đồng, chị không cần tất toán toàn bộ một khoản tiết kiệm lớn. Đây cũng là điểm chị cho rằng mình đáng lẽ nên làm sớm hơn.

“Nhiều năm tôi chỉ quan tâm lãi suất kỳ hạn nào cao nhất, nhưng không nghĩ tới việc mình có thể cần tiền lúc nào. Sau này tôi mới hiểu kỳ hạn gửi tiền nên đi theo kế hoạch sử dụng tiền chứ không chỉ đi theo mức lãi suất”, chị chia sẻ.

Lớp 3: Tiền chưa cần dùng trong 1-3 năm - ưu tiên ổn định

Sau khi tách quỹ dự phòng và tiền dành cho những kế hoạch gần, phần tiền còn lại mới được chị xếp vào lớp tiết kiệm trung hạn.

Đây là khoản có thể dành cho mục tiêu lớn hơn như đổi xe, sửa nhà, chuẩn bị học phí dài hạn cho con hoặc tích lũy cho một kế hoạch tài chính trong vài năm tới.

Với khoản này, chị Hà sẵn sàng gửi kỳ hạn dài hơn để hưởng mức lãi tốt hơn, nhưng vẫn áp dụng nguyên tắc chia nhỏ.

Ví dụ, thay vì gửi một lần 300 triệu đồng, chị có thể chia thành 3-5 khoản với ngày đáo hạn khác nhau.

Cách gửi kiểu “bậc thang” khiến mỗi vài tháng lại có một khoản đến hạn. Nếu chưa cần dùng, chị tiếp tục tái tục. Nếu cần tiền, gia đình vẫn có dòng tiền về mà không phải phá toàn bộ khoản tiết kiệm đang gửi.

Lớp 4: Tiền dài hạn - tách khỏi tiền sinh hoạt

Lớp cuối cùng là khoản chị Hà xác định không sử dụng cho các nhu cầu thông thường. Đây là tiền dành cho tuổi nghỉ hưu và những mục tiêu rất dài hạn.

Sau tuổi 40, chị bắt đầu cảm thấy quãng thời gian chuẩn bị tài chính cho tuổi già không còn xa như trước. Vì vậy, thay vì chờ “cuối tháng còn bao nhiêu mới tiết kiệm”, chị chuyển sang trích tiền cho lớp này ngay sau khi có thu nhập.

Mỗi tháng, gia đình đặt ra một mức tối thiểu phải chuyển vào quỹ dài hạn trước khi chi tiêu cho những nhu cầu không bắt buộc.

“Khi còn trẻ, tôi nghĩ vài triệu một tháng chẳng đáng bao nhiêu. Nhưng đến tuổi 40, tôi lại thấy thời gian mới là thứ đáng giá nhất. Nếu cứ chờ lúc có thật nhiều tiền mới chuẩn bị cho tuổi già thì có thể đã quá muộn”, chị nói.

Không phải 4 tài khoản, mà là 4 mục đích sử dụng tiền

Theo chị Hà, cách chia tiền thành 4 lớp không có nghĩa mỗi gia đình đều phải mở đúng 4 tài khoản hay 4 sổ tiết kiệm. Điều quan trọng hơn là trước khi gửi tiền, cần biết rõ khoản đó dùng cho việc gì và khi nào có thể cần đến.

Một khoản tiền dành cho học phí 6 tháng tới không nên được gửi giống tiền nghỉ hưu 10-20 năm sau. Ngược lại, tiền dài hạn cũng không nên liên tục bị rút ra để chi cho những nhu cầu ngắn hạn.

Sau gần hai năm áp dụng cách này, chị Hà cho biết tổng tiền tiết kiệm của gia đình không tăng đột biến, nhưng cảm giác chủ động tài chính lớn hơn nhiều.

Gia đình ít phải tất toán sổ trước hạn, những khoản chi lớn trong năm cũng được chuẩn bị trước. Đặc biệt, chị không còn cảm giác cứ có việc phát sinh là phải “động vào tiền tiết kiệm”. Với chị, đó mới là thay đổi lớn nhất sau tuổi 40.

Trước đây, mục tiêu của chị chỉ là gửi được càng nhiều tiền càng tốt. Còn hiện tại, mỗi khoản tiền đều có một nhiệm vụ riêng.

Và đôi khi, quản lý tiền hiệu quả không bắt đầu từ việc tìm nơi có lãi suất cao nhất, mà từ việc trả lời được một câu hỏi rất đơn giản: Khoản tiền này mình sẽ cần dùng khi nào?