39 tuổi, tôi mới hiểu: Tiền không phải để chứng minh mình sống tốt, mà để mua lấy cuộc sống mình muốn

Trước đây, giống như nhiều người, cách tôi tiêu tiền chịu ảnh hưởng rất nhiều từ gia đình, bạn bè và môi trường xung quanh. Mọi người mua gì, mặc gì, đi đâu, tôi cũng dễ bị cuốn theo. Có những khoản tiền được chi ra không phải vì tôi thực sự cần, mà đơn giản vì sợ mình khác với số đông.

Nhưng càng lớn tuổi, tôi càng nhận ra một điều: Chúng ta hoàn toàn có quyền lựa chọn cách tiêu tiền phù hợp với mình. Không có một công thức tiêu dùng nào đúng cho tất cả mọi người. Người khác có thể thích hàng hiệu, xe đẹp, nhà lớn; còn tôi có thể thích một cuộc sống đơn giản hơn, miễn sao nó khiến tôi cảm thấy bình yên.

Ở tuổi 39, tôi đã hình thành 4 nguyên tắc tiêu dùng mà bản thân muốn giữ lâu dài.

1. Không còn tiêu tiền để gây ấn tượng với người khác

Có một thời gian, tôi từng nghĩ rằng nhiều cuộc gặp gỡ xã hội là thứ mình bắt buộc phải tham gia. Đồng nghiệp uống trà sữa thì mình cũng gọi. Bạn bè rủ đến quán mới mở thì dù không hứng thú lắm vẫn đi. Có những bữa ăn tôi ngồi giữa một nơi ồn ào, trong đầu chỉ nghĩ: “Mình đang làm gì ở đây và tại sao lại phải trả tiền cho việc này?”.

Sau này tôi hiểu, có những khoản chi thực chất chỉ là “phí hòa nhập”.

Chúng ta mua món đồ đắt hơn khả năng tài chính để không bị coi là thua kém. Chúng ta đến những địa điểm thời thượng chỉ để chụp một bức ảnh đăng mạng xã hội. Chúng ta góp mặt trong những cuộc vui mình không thích vì sợ bị cho là khó gần.

Tôi dần bỏ những khoản tiền như vậy.

Điều đó không có nghĩa tôi trở nên khép kín hay keo kiệt. Tôi vẫn gặp những người mình quý, vẫn ăn những món mình thích và vẫn sẵn sàng chi tiền cho những trải nghiệm đáng giá. Chỉ khác là trước khi rút ví, tôi tự hỏi: Khoản tiền này đang phục vụ mình hay đang phục vụ ánh nhìn của người khác?

Bây giờ, tôi sẵn sàng trả nhiều hơn cho một chiếc nệm tốt để ngủ ngon, một thiết bị gia dụng giúp giảm thời gian làm việc nhà, một chiếc máy tính giúp tôi làm việc hiệu quả hoặc những thực phẩm tươi ngon hơn.

Tôi thích những khoản chi âm thầm cải thiện cuộc sống hơn là những khoản chi chỉ đẹp trong vài tấm ảnh.

2. Nhu cầu vật chất ít đi, nhưng mong muốn trải nghiệm lại nhiều hơn

Không rõ là vì tuổi tác hay vì đã nhìn thấu phần nào chủ nghĩa tiêu dùng, tôi ngày càng ít ham muốn sở hữu.

Ba bữa ăn đơn giản nhưng sạch sẽ là đủ. Mỗi mùa có vài bộ quần áo mình thực sự thích cũng đủ. Nhà không cần quá lớn, chỉ cần ở thoải mái. Nếu giao thông thuận tiện, tôi cũng không nhất thiết phải mua ô tô chỉ vì những người xung quanh đều có.

Tôi từng nhận ra điều này từ một chuyện rất nhỏ.

Có lần vải thiều vào mùa, tôi mua một ít về ăn. Vì số lượng vừa phải nên từng quả đều thấy thơm và ngon. Nhưng sau đó, một người bạn gửi cho tôi cả một thùng lớn. Ăn vài ngày chưa hết, niềm vui ban đầu nhanh chóng biến thành áp lực phải ăn cho khỏi hỏng.

Một thứ khi vừa đủ có thể là niềm vui. Khi quá nhiều, nó lại trở thành gánh nặng.

Tôi nghĩ quần áo, mỹ phẩm, đồ gia dụng hay rất nhiều thứ khác cũng vậy.

Khi giảm bớt nhu cầu sở hữu, tôi có thêm tiền và thời gian cho những thứ khác: Đi một nơi chưa từng đến, đọc thêm sách, học một kỹ năng mới, nghỉ ngơi nhiều hơn hay đơn giản là có thời gian làm những việc mình thích.

Cuộc sống không vì có ít đồ hơn mà nghèo đi. Ngược lại, đôi khi chính vì bớt bận tâm đến đồ vật, cuộc sống mới trở nên rộng hơn.

3. Không dùng giá tiền để đánh giá chất lượng cuộc sống

Khi biết tôi tiêu khá tiết kiệm, có người từng nói: “Sống như vậy có gì vui?”, “Không mua đồ tốt thì làm sao có chất lượng cuộc sống?”, thậm chí mặc định rằng người tiêu ít chắc hẳn đang sống rất thiếu thốn.

Tôi không còn bận tâm về những nhận xét ấy.

Tiêu nhiều tiền là một lựa chọn. Tiêu ít tiền cũng là một lựa chọn.

Một bữa cơm tự nấu không nhất thiết kém ngon hơn một bữa ăn nhà hàng đắt tiền. Trái cây đúng mùa giá rẻ không có nghĩa là kém tốt hơn những loại trái cây nhập khẩu có giá cao gấp nhiều lần. Một chiếc áo mặc suốt vài năm nhưng vẫn vừa vặn, thoải mái có thể đem lại nhiều giá trị hơn một tủ quần áo đầy đồ mua theo xu hướng.

Nếu một người có điều kiện và thực sự thích tiêu tiền cho thời trang, ẩm thực hay trải nghiệm cao cấp, điều đó hoàn toàn bình thường. Nhưng một người sống đơn giản, chi tiêu ít hơn cũng không có nghĩa cuộc sống của họ kém chất lượng.

Tôi không còn ghen tị với người chi hàng chục triệu đồng mỗi tháng cho quần áo, cũng không nghĩ mình hơn người khác chỉ vì có thể sống với ít tiền hơn.

Cuộc sống không phải cuộc thi xem ai mua được thứ đắt nhất.

Quan trọng là mình có đang sống cuộc đời phù hợp với mình hay không.

4. Tiết kiệm không phải mục tiêu cuối cùng, mà là cách mua lại tự do

Đến tuổi 39, tôi hiểu rằng tiết kiệm hay sống tối giản thực chất chỉ là cách phân bổ nguồn lực.

Tiền của người bình thường luôn có giới hạn. Nếu dành quá nhiều tiền cho quần áo, chúng ta sẽ có ít tiền hơn cho du lịch, nhà ở, đầu tư hoặc quỹ dự phòng. Nếu muốn có tất cả mọi thứ cùng lúc, rất dễ rơi vào trạng thái kiếm bao nhiêu cũng thấy thiếu.

Vì thế, trước khi mua một món đồ, tôi thường tự hỏi: Điều gì thực sự quan trọng với mình?

Tôi nhận ra rằng so với một tủ quần áo thật lớn, tôi muốn có một căn nhà ổn định để không phải chuyển chỗ ở liên tục. So với những bữa ăn cầu kỳ, tôi muốn có đủ tiền để không phải bám lấy một công việc mình ghét chỉ vì sợ mất thu nhập.

So với sở hữu thật nhiều đồ vật, tôi thích có nhiều thời gian rảnh hơn.

Và đó cũng là lý do tôi tiết kiệm.

Tôi không yêu tiền vì muốn nhìn con số trong tài khoản ngày càng lớn. Tôi yêu cảm giác có tiền dự phòng để khi gặp chuyện bất ngờ không hoảng loạn. Tôi thích cảm giác có thể từ chối một công việc không phù hợp, có thể nghỉ ngơi khi cần và có quyền lựa chọn cuộc sống của mình.

Ở tuổi 39, tôi không còn coi tiết kiệm là việc nhịn ăn, nhịn mặc hay ép mình sống kham khổ.

Với tôi, tiết kiệm đơn giản là bớt chi tiền cho những thứ mình không thật sự cần, để dành nguồn lực cho những điều mình thật sự muốn.

Và có lẽ, đó mới là ý nghĩa dễ chịu nhất của việc có tiền: Không phải để chứng minh mình thành công đến đâu, mà để mình có thêm quyền lựa chọn cuộc đời.