Thêm ca não mô cầu tại TPHCM 2026: Bác sĩ cảnh báo nhóm nguy cơ cao cần lưu ý

TPHCM vừa ghi nhận thêm một trường hợp nhiễm vi khuẩn não mô cầu là em B.T.T (sinh năm 2014), trú tại xã Thường Tân. Trẻ khởi phát bệnh ngày 13/10 với các triệu chứng sốt cao kéo dài, đau họng, đau cổ và đau đầu nhiều.

Sau khi thăm khám tại nhiều cơ sở y tế, trẻ được chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng 2, chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết, theo dõi viêm màng não do vi khuẩn. Xét nghiệm PCR phát hiện Neisseria meningitidis - tác nhân gây bệnh não mô cầu. Sau 5 ngày điều trị kháng sinh, tình trạng trẻ cải thiện, các chỉ số sinh hiệu ổn định và tiếp tục được theo dõi tại bệnh viện.

Sau điều tra dịch tễ, ngành y tế đã lập danh sách 4 người tiếp xúc gần để theo dõi, hướng dẫn dự phòng cho những người liên quan, đồng thời triển khai vệ sinh môi trường và tăng cường giám sát dịch tễ.

Đáng chú ý, trẻ đã tiêm vaccine não mô cầu nhóm A, C, W, Y vào tháng 9/2023 nhưng chưa tiêm vaccine nhóm B.

Ngành y tế khuyến cáo người dân không chủ quan trước các dấu hiệu như sốt cao, đau đầu dữ dội, đau hoặc cứng cổ. Khi có triệu chứng nghi ngờ, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời, không tự ý dùng thuốc.

Để người dân hiểu hơn về bệnh não mô cầu và biết cách phòng ngừa bệnh, dưới đây là những thông tin thiết yếu về bệnh não mô cầu được bác sĩ Nguyễn Hiền Minh, Phó Trưởng Đơn nguyên Tiêm chủng, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, chia sẻ. Mọi gia đình cần nắm rõ để bảo vệ bản thân và con trẻ.

1. Bệnh não mô cầu không chỉ "nhắm" vào trẻ em

Nhiều người lầm tưởng viêm màng não do não mô cầu chỉ xảy ra ở trẻ em, nhưng đây là một quan niệm sai lầm. Thực tế, bệnh có thể tấn công mọi lứa tuổi, từ trẻ nhỏ, thanh thiếu niên cho đến người trưởng thành.

Những nhóm đối tượng được xếp vào diện nguy cơ cao mắc bệnh bao gồm:

- Trẻ nhỏ dưới 5 tuổi.

- Thanh thiếu niên.

- Những người sống, sinh hoạt trong môi trường tập thể đông người như: Trường học, ký túc xá, doanh trại quân đội, viện dưỡng lão.

- Người mắc bệnh nền hoặc bị suy giảm miễn dịch.

2. Bệnh lây truyền dễ dàng qua đường hô hấp

Bệnh não mô cầu là một dạng nhiễm khuẩn cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Đáng lo ngại là vi khuẩn này lây truyền chủ yếu qua việc tiếp xúc trực tiếp với các dịch tiết từ mũi và hầu họng của người đang mắc bệnh hoặc thậm chí là từ những người lành mang trùng (người mang vi khuẩn nhưng không có triệu chứng).

3. Bệnh có mức độ tàn phá khốc liệt: Dấu hiệu cảnh báo cần đến viện ngay lập tức

Sự nguy hiểm lớn nhất của não mô cầu nằm ở tốc độ tàn phá cơ thể. Bệnh có thể diễn tiến cực kỳ nhanh chóng chỉ trong vòng 48 giờ, gây ra các bệnh cảnh nặng nề như viêm màng não mủ và nhiễm khuẩn huyết.

Dấu hiệu cảnh báo khẩn cấp: Vì bệnh lây truyền qua đường hô hấp và diễn tiến thành nhiễm khuẩn cấp tính, khi xuất hiện các triệu chứng ốm sốt cấp tính, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức. 

Trong các trường hợp tối cấp, bệnh có thể gây ra sốc nhiễm khuẩn và suy đa cơ quan, dẫn đến tử vong chỉ trong vòng 24 giờ ngắn ngủi.

Tỷ lệ tử vong của căn bệnh này rất cao, dao động từ 8% đến 15%, và có thể vọt lên tới 50% nếu người bệnh không được phát hiện và điều trị kịp thời. Thậm chí, ngay cả khi may mắn được cứu sống, bệnh nhân vẫn có nguy cơ phải gánh chịu những di chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng cả đời như điếc, liệt, hay chậm phát triển tinh thần.

4. Giải pháp phòng bệnh: "Bảo vệ rộng" bằng vaccine

Trong bối cảnh có rất nhiều người lành mang vi khuẩn lẩn khuất trong cộng đồng, các biện pháp phòng tránh tiếp xúc thông thường chỉ mang tính chất hỗ trợ.

Theo các chuyên gia, tiêm phòng vaccine cho cả người lớn và trẻ em là biện pháp bảo vệ chủ động, bền vững và hiệu quả nhất hiện nay. Tuy nhiên, cần lưu ý một chiến lược quan trọng: Phải bao phủ nhiều nhóm huyết thanh: Vi khuẩn não mô cầu có 6 nhóm huyết thanh chính gây bệnh là A, B, C, W, Y, và X. Nếu bạn chỉ có miễn dịch với một nhóm, bạn vẫn hoàn toàn có nguy cơ mắc bệnh bởi các nhóm huyết thanh còn lại.

Các loại vaccine hiện hành: Để tạo ra "hàng rào phòng thủ không kẽ hở", người dân cần tiêm đủ các loại vaccine theo đúng chỉ định độ tuổi. Hiện nay, Việt Nam đã có các loại vaccine não mô cầu an toàn và hiệu quả như: Menactra, MenQuadfi, Mengoc BC và Bexsero.

Việc chủ động tiêm chủng đầy đủ, phù hợp với các chủng vi khuẩn đang lưu hành không chỉ là cách tự cứu lấy bản thân và gia đình, mà còn đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ sức khỏe của toàn cộng đồng.