Sau 40 năm vợ chồng, người đàn ông ngoại tình, còn người vợ bị chê già: Chúng ta đang bao dung cho điều gì?

Người ta vẫn thường hỏi vì sao phụ nữ bây giờ ngại kết hôn đến thế. Phải chăng vì áp lực kinh tế, vì giá nhà quá cao, vì những hóa đơn phải trả mỗi tháng hay vì người trẻ đã quen sống tự do nên không còn muốn gánh vác trách nhiệm gia đình? Những câu trả lời ấy đều có phần đúng. Nhưng tôi nghĩ còn một nỗi sợ khác, ít khi được nói ra một cách thẳng thắn, dù nó xuất hiện trong không biết bao nhiêu cuộc trò chuyện giữa những người phụ nữ: Sợ ngoại tình.

Sợ một ngày người đàn ông mình tin tưởng nhất lại trở thành người khiến mình đau lòng nhất. Sợ sau mười năm, hai mươi năm, thậm chí bốn mươi năm chung sống, những gì từng được xem là bền chặt vẫn có thể đổ vỡ bởi sự xuất hiện của một người thứ ba. Và đáng sợ hơn cả, khi chuyện ấy xảy ra, người phụ nữ có thể phải nghe những lời giải thích hết sức thản nhiên rằng đàn ông vốn thế, rằng sống với nhau lâu quá thì chán, rằng vợ già rồi còn chồng vẫn phong độ, thành đạt nên đôi chút trăng hoa cũng chẳng có gì khó hiểu.

Tôi không cho rằng tất cả đàn ông đều ngoại tình, cũng không nghĩ mọi cuộc hôn nhân đều là một cái bẫy. Nhưng cách người ta bình phẩm về sự phản bội đôi khi khiến tôi thấy hôn nhân đáng sợ hơn chính câu chuyện ngoại tình ấy.

Phụ nữ đã đi một chặng đường rất dài để được sống cho mình, rồi lại đứng trước nguy cơ đánh mất điều đó khi kết hôn

Phụ nữ của nhiều thế hệ trước không có nhiều lựa chọn như bây giờ. Họ lớn lên trong những khuôn phép chặt chẽ, được dạy phải biết vun vén gia đình, chăm sóc chồng con và đặt hạnh phúc của người khác lên trước mong muốn của bản thân. Không ít người không có điều kiện học hành đầy đủ, không có nguồn thu nhập độc lập và cũng không có nhiều cơ hội quyết định cuộc đời mình. Hôn nhân, đối với họ, không chỉ là chuyện tình cảm mà còn gắn với vị trí trong gia đình, danh dự và sự bảo đảm cho cuộc sống.

Phụ nữ ngày nay đã có thể đi xa hơn rất nhiều. Họ học đại học, đi làm, kinh doanh, mua nhà, du lịch và tự xây dựng cuộc sống theo ý mình. Một cô gái có thể dành những năm tháng tuổi trẻ để khám phá thế giới, phát triển sự nghiệp, kết bạn với những người thú vị và tận hưởng thành quả lao động. Cô ấy có thể ăn món mình thích, đến nơi mình muốn và quyết định một ngày Chủ nhật sẽ dành cho công việc, bạn bè hay chỉ đơn giản là nằm đọc sách. Những quyền tự do tưởng như nhỏ bé ấy là thành quả của cả một quá trình thay đổi nhận thức xã hội, chứ không phải điều phụ nữ ở thời đại nào cũng mặc nhiên có được.

Thế nhưng, khi bước vào hôn nhân, cuộc sống của nhiều người lại thay đổi theo một cách rất quen thuộc. Họ mang thai, sinh con, chăm sóc gia đình, sắp xếp việc học của con, nhớ lịch tiêm chủng, lo bữa ăn, quần áo, việc nhà và hàng trăm chuyện không tên khác. Công việc cơ quan vẫn phải hoàn thành, thu nhập vẫn phải duy trì, nhưng những trách nhiệm mới cứ âm thầm cộng thêm vào mỗi ngày. Một người phụ nữ từng có thể xách vali lên đường bất cứ lúc nào giờ phải cân nhắc rất lâu chỉ để có một buổi chiều dành riêng cho mình.

Có những gia đình mà người chồng thực sự chia sẻ trách nhiệm, cùng chăm con, làm việc nhà và tạo điều kiện để vợ phát triển sự nghiệp. Đó là điều đáng mừng. Nhưng cũng còn những người đàn ông xem việc chăm sóc gia đình là bổn phận đương nhiên của vợ, còn việc mình làm được đôi chút đã là sự giúp đỡ đáng ghi nhận. Người phụ nữ vừa phải kiếm tiền, vừa phải làm mẹ, làm vợ, làm con dâu, vừa phải giữ cho ngôi nhà vận hành êm ấm. Trong khi ấy, sự mệt mỏi của họ nhiều khi lại được gói gọn bằng một câu: "Đàn bà thì phải biết hy sinh".

Chưa hết, xã hội vẫn dành cho phụ nữ những yêu cầu khá oái oăm. Lấy chồng rồi thì phải sinh con, sinh một đứa lại được hỏi bao giờ có đứa thứ hai. Ở một số gia đình, chuyện sinh con trai vẫn là áp lực. Sinh con xong phải nhanh chóng lấy lại vóc dáng, phải biết chăm chút nhan sắc để chồng không chán, nhưng cũng không được mải làm đẹp mà bỏ bê con cái. Đi làm thì phải giỏi, ở nhà thì phải đảm, kiếm được tiền nhưng đừng quá tham vọng, độc lập nhưng cũng phải biết nhún nhường.

Chỉ riêng việc quay trở lại công việc sau sinh đã là thử thách với nhiều phụ nữ. Thời gian gián đoạn nghề nghiệp, trách nhiệm chăm sóc con nhỏ và những thay đổi của thị trường lao động có thể khiến họ gặp bất lợi trong tuyển dụng, thăng tiến. Trong bối cảnh nhiều ngành nghề chịu áp lực tái cơ cấu và cắt giảm nhân sự, nỗi lo ấy càng trở nên thực tế. Có người từng tự tin với năng lực của mình, nhưng sau một vài năm dành nhiều thời gian cho con nhỏ lại phải bắt đầu hành trình tìm lại vị trí trong công việc.

Tôi vẫn tin rằng làm mẹ và xây dựng gia đình có thể mang đến những niềm hạnh phúc rất lớn. Nhưng hạnh phúc ấy không nên được tạo nên bằng cách một người phải thu nhỏ cuộc đời mình để người kia tiếp tục sống như trước. Một cuộc hôn nhân công bằng không thể xem những hy sinh của phụ nữ là nghĩa vụ hiển nhiên, càng không thể coi tuổi trẻ, sức khỏe và cơ hội nghề nghiệp của họ là những thứ sẵn có để đem ra sử dụng mà chẳng cần đền đáp.

Bốn mươi năm vợ chồng, và những lời bình phẩm khiến người ngoài còn thấy lạnh lòng

Những ngày gần đây, câu chuyện ngoại tình của tỷ phú công nghệ Jensen Huang, nhà sáng lập kiêm CEO Nvidia, khiến mạng xã hội xôn xao. Ngày 8/11/2026, ông thừa nhận đã không chung thủy với vợ trong một thông điệp gửi nhân viên, đồng thời xin lỗi vì những tổn thương gây ra cho gia đình. Điều khiến câu chuyện càng thu hút sự chú ý là Jensen Huang và vợ, bà Lori Huang, đã có hơn bốn thập kỷ gắn bó. Hai người quen nhau từ thời đại học, đi cùng nhau qua những năm tháng xây dựng sự nghiệp và có hai người con.

Trước khi bê bối được công khai, những hình ảnh hai vợ chồng xuất hiện tình tứ bên nhau trong chuyến đi Paris vẫn được ghi lại. Rồi chỉ ít ngày sau, người ta bàn tán về lời thú nhận ngoại tình của vị tỷ phú. Tôi hiểu rằng những bức ảnh không thể kể hết đời sống hôn nhân, cũng như người ngoài không thể biết một cuộc hôn nhân thực sự hạnh phúc hay đã tồn tại những rạn nứt từ bao giờ. Bà Lori nghĩ gì, cảm thấy ra sao và sẽ lựa chọn thế nào là chuyện riêng của bà. Không ai có quyền thay bà quyết định nên tha thứ, tiếp tục hay chấm dứt cuộc hôn nhân ấy.

Nhưng điều khiến tôi đặc biệt khó chịu lại nằm ở những lời bình phẩm xuất hiện quanh câu chuyện. Có người cho rằng sống với nhau bốn mươi năm thì chán cũng là chuyện bình thường. Có người đem tuổi tác của người vợ ra bàn luận, gọi bà bằng những từ ngữ miệt thị như "ngan già", trong khi người chồng được ca ngợi là ngày càng phong độ, thành đạt. Cứ như thể năm tháng chỉ làm người phụ nữ mất giá, còn với đàn ông, tuổi tác và tiền bạc lại trở thành giấy thông hành cho những cuộc phiêu lưu tình ái.

Hỡi ôi, từ bao giờ việc một người vợ già đi cùng chồng lại có thể trở thành lý do để người ta thông cảm cho sự phản bội?

Bốn mươi năm là cả một đời người. Trong quãng thời gian ấy, người phụ nữ cũng từng trẻ đẹp, cũng từng có những ước mơ, hoài bão và những con đường riêng có thể lựa chọn. Đời sống gia đình, việc nuôi dạy con cái và những trách nhiệm chung đã chiếm một phần đáng kể trong năm tháng của cả hai. Riêng bà Lori, theo các thông tin được công bố, từng có sự nghiệp trong lĩnh vực kỹ thuật và gắn bó với gia đình, các hoạt động thiện nguyện khi chồng xây dựng Nvidia. Bà không phải một cái bóng vô danh đứng sau người đàn ông thành đạt.

Vậy mà trong cách đánh giá của một số người, thành công của người chồng vẫn tiếp tục được bồi đắp bằng danh tiếng, tài sản và sức hấp dẫn, còn người vợ lại bị đem ra so sánh với một phụ nữ khác bằng tuổi tác và diện mạo. Người ta quên rằng người vợ cũng đã sống qua đúng bốn mươi năm ấy. Bà không thể đứng yên ở tuổi đôi mươi trong khi chồng mình bước qua tuổi sáu mươi. Và bà cũng chẳng có nghĩa vụ phải trẻ mãi để chứng minh mình xứng đáng được chung thủy.

Tôi đặc biệt không đồng tình với lập luận rằng ở bên nhau lâu thì chán, mà đã chán thì ngoại tình cũng dễ hiểu. Tình cảm có thể thay đổi. Hai người từng yêu nhau tha thiết vẫn có thể đến một ngày không còn tìm thấy sự đồng điệu. Hôn nhân có thể rạn nứt, và chia tay sau nhiều năm chung sống không nhất thiết là thất bại. Nhưng hết yêu là một chuyện, còn phản bội lời cam kết trong khi vẫn duy trì cuộc hôn nhân là chuyện khác.

Nếu thực sự không còn muốn tiếp tục, người ta có thể đối diện với sự thật, trao đổi thẳng thắn và lựa chọn một cách kết thúc có trách nhiệm. Ly hôn có thể đau đớn, nhưng ít nhất nó thừa nhận rằng mối quan hệ đã thay đổi. Ngoại tình lại đặt người còn lại vào tình thế bị che giấu sự thật, bị tước đi cơ hội lựa chọn khi chưa biết đầy đủ điều đang xảy ra trong cuộc đời mình.

Tiền bạc, địa vị, tài năng hay những đóng góp cho xã hội không thể tự động xóa bỏ trách nhiệm đạo đức của một người trong hôn nhân. Một người có thể rất xuất sắc trong công việc mà vẫn có những hành vi đáng phê phán trong đời sống riêng. Chúng ta có thể ghi nhận thành tựu nghề nghiệp của họ mà không cần tìm lý do để biện minh cho sự thiếu chung thủy.

Điều khiến phụ nữ sợ nhất có lẽ là sự phản bội vẫn luôn có người sẵn sàng bao biện

Nỗi sợ ngoại tình không đơn thuần là nỗi sợ chồng yêu một người phụ nữ khác. Sâu xa hơn, đó còn là cảm giác bất an khi nghĩ đến những thứ mình đã đánh đổi. Một người phụ nữ có thể dành mười năm gây dựng sự nghiệp, rồi chấp nhận đi chậm lại vài năm để sinh con, chăm sóc gia đình. Cô ấy không nhất thiết phải hối tiếc về lựa chọn ấy, bởi con cái và đời sống gia đình cũng có thể đem đến niềm vui, ý nghĩa. Nhưng nếu người bạn đời phản bội, những năm tháng đã qua bỗng có thể bị nhìn lại bằng một cảm giác rất khác.

Cô ấy có thể tự hỏi mình đã bỏ lỡ những cơ hội nào, đã bao lần gác lại mong muốn riêng, đã cố gắng ra sao để giữ cho gia đình được yên ổn. Rồi điều đáng buồn là thay vì chỉ phải đối diện với hành vi sai trái của người phản bội, cô ấy còn có nguy cơ trở thành người bị chất vấn. Có phải vì không còn xinh đẹp? Có phải vì quá mải chăm con? Có phải vì không biết chiều chồng? Có phải vì đã để cuộc sống vợ chồng trở nên nhàm chán?

Những câu hỏi ấy nghe quen đến mức đáng sợ. Chúng âm thầm chuyển trách nhiệm từ người lựa chọn ngoại tình sang người bị phản bội. Người ta có thể dành rất nhiều thời gian phân tích vì sao một người đàn ông đi tìm cảm xúc mới, nhưng lại ít khi đặt câu hỏi vì sao anh ta không chọn sự trung thực trước khi bước vào mối quan hệ khác.

Tôi không cho rằng phụ nữ luôn là nạn nhân và đàn ông luôn là người phản bội. Ngoại tình có thể xảy ra ở bất kỳ giới nào, và bất kỳ ai vi phạm cam kết cũng cần chịu trách nhiệm về hành vi của mình. Nhưng khi xã hội vẫn đặt lên vai phụ nữ nhiều trách nhiệm chăm sóc gia đình hơn, đồng thời khắt khe với tuổi tác và ngoại hình của họ hơn, những lời bao biện cho đàn ông ngoại tình lại tạo ra một sự bất công đặc biệt cay đắng.

Điều ấy cũng lý giải phần nào vì sao nhiều phụ nữ ngày nay không còn xem kết hôn là một cột mốc bắt buộc. Họ có thể yêu, có thể mong muốn xây dựng gia đình, nhưng muốn hiểu rõ người sẽ cùng mình chia sẻ cuộc sống là ai. Người ấy có xem việc nhà và chăm con là trách nhiệm chung không? Có tôn trọng sự nghiệp của vợ không? Có biết đối diện với bất đồng bằng sự trung thực không? Và quan trọng nhất, có đủ trách nhiệm để không dùng sự nhàm chán, những cám dỗ hoặc hoàn cảnh làm lý do cho hành vi phản bội hay không?

Không có cuộc hôn nhân nào được bảo đảm tuyệt đối trước mọi biến động. Chúng ta cũng không thể dự đoán chính xác một người sẽ thay đổi ra sao sau mười hay hai mươi năm. Nhưng chung thủy chưa bao giờ chỉ là chuyện cảm xúc. Nó còn là lựa chọn, là cách một người ứng xử khi đứng trước cám dỗ, là sự tôn trọng dành cho người đã đặt niềm tin vào mình.

Tình yêu có thể nhạt đi theo năm tháng, vẻ ngoài của cả hai chắc chắn cũng thay đổi. Những cuộc trò chuyện từng kéo dài đến sáng có thể dần nhường chỗ cho chuyện học hành của con, tiền điện, tiền nhà và những lo toan thường nhật. Nhưng đó là đời sống mà hai người đã cùng lựa chọn. Nếu muốn làm mới, họ có thể cùng cố gắng. Nếu không thể tiếp tục, họ có quyền dừng lại. Chẳng có lý do gì khiến việc phản bội phải trở thành một đặc quyền được thông cảm chỉ vì người ta đã sống với nhau quá lâu.

Tôi vẫn mong những người phụ nữ muốn kết hôn sẽ tìm được một người đủ tử tế để cùng xây dựng gia đình, đủ trưởng thành để chia sẻ trách nhiệm và đủ trung thực để nói ra khi tình cảm không còn như trước. Tôi cũng mong những phụ nữ lựa chọn sống độc thân không phải liên tục trả lời câu hỏi bao giờ lấy chồng, bao giờ sinh con hay có sợ về già cô đơn không. Một cuộc sống không có hôn nhân vẫn có thể đầy đủ tình yêu thương, những mối quan hệ tốt đẹp và những thành tựu riêng.

Bởi nếu được lựa chọn, chẳng ai muốn bước vào hôn nhân với tâm thế đề phòng người mình yêu. Người ta kết hôn vì mong có một người đồng hành, để khi cuộc đời khó khăn còn có thể cùng nhau gánh vác. Thế nhưng, điều gì sẽ xảy ra nếu chính người đồng hành ấy lại trở thành nguồn cơn của tổn thương lớn nhất?

Và điều gì sẽ xảy ra nếu sau tất cả, xã hội vẫn quay sang hỏi người phụ nữ rằng cô đã làm gì để chồng mình thay lòng?

Có lẽ đó mới là câu hỏi khiến nhiều người trẻ chần chừ trước hôn nhân. Họ không hẳn sợ nghèo, bởi hai người có thể cùng nhau làm việc và tích lũy. Họ không hẳn sợ vất vả, bởi đã lựa chọn xây dựng gia đình thì ai cũng hiểu sẽ có những trách nhiệm phải gánh vác. Điều họ sợ là sau khi cùng một người đi qua những năm tháng khó khăn nhất, đến lúc cuộc sống đủ đầy hơn, mình lại bị xem là phần cũ kỹ cần thay thế.

Người phụ nữ không thể giữ mãi tuổi hai mươi. Người đàn ông cũng vậy. Nhưng sự tử tế, lòng trung thực và ý thức trách nhiệm không có tuổi nghỉ hưu.

Và tôi vẫn muốn hỏi: Tại sao sau ngần ấy năm tháng con người học cách yêu nhau, xây dựng gia đình và cùng nhau già đi, việc chung thủy với người mình đã lựa chọn lại có thể trở thành điều khó khăn đến thế?