Trời "nắng nóng mưa rào", nhiệt độ tụt nhanh, người trẻ chỉ lo áo mưa nhưng nhà có bố mẹ, ông bà, nhớ để ý một điều này

Dạo này ra đường hay nghe mọi người than: "Thời tiết này đau đầu chóng mặt thâtj, có khi huyết áp lại tăng". Với người trẻ, khó chịu nhất chắc là quên mang áo mưa. Nhưng trong nhà có bố mẹ, ông bà lớn tuổi, hoặc ai đó đang uống thuốc huyết áp, thì kiểu thời tiết này đáng để mình để tâm hơn một chút.

Có một ca mà bác sĩ tim mạch từng chia sẻ: một bác 70 tuổi, huyết áp vốn ổn định nhiều năm nhờ uống thuốc đều, đang ngủ trưa dưới quạt thì đêm đó trời trở mưa, nhiệt độ giảm nhanh. Bác thức giấc vì đau đầu, tức ngực, đo huyết áp thấy tăng vọt, phải đi viện. Không phải do quên thuốc, không phải do ăn uống gì bất thường, chỉ đơn giản là trời thay đổi quá nhanh mà cơ thể không kịp thích nghi.

Khi trời "trở mặt" nhanh hơn cả tâm trạng con người

Ai cũng từng than thở kiểu thời tiết "sáng nắng chiều mưa" gần đây thật khó chịu. Nhưng với nhiều gia đình có người lớn tuổi, có bệnh huyết áp, đó không chỉ là chuyện khó chịu, mà là thời điểm cả nhà phải để ý nhiều hơn một chút.

Cơ thể mình vốn có một "người quản lý nhiệt độ" âm thầm làm việc suốt ngày: trời nóng thì mạch máu giãn ra, mồ hôi tuôn để giải nhiệt; trời lạnh đột ngột - như lúc cơn mưa vừa ập tới - thì mạch máu co lại ngay để giữ ấm. Nghe thì đơn giản, nhưng với những mạch máu đã có tuổi, đã hơi cứng, hơi có mảng bám bên trong, thì sự "đổi ca" gấp gáp này lại là một cú xóc khá mạnh. Chính sự biến động huyết áp diễn ra cấp tính đó, trên nền mạch máu đã xơ cứng, rất dễ làm nứt vỡ mảng xơ vữa, hình thành cục máu đông, dẫn tới những biến cố tim mạch hay đột quỵ nguy hiểm.

Và không chỉ là chuyện nhiệt độ. Ngay từ lúc mây đen kéo tới, trước khi giọt mưa đầu tiên rơi xuống, cơ thể đã âm thầm phản ứng rồi. Áp suất khí quyển giảm và độ ẩm tăng lên trước cơn mưa cũng ảnh hưởng trực tiếp đến huyết áp và tuần hoàn máu, đó là lý do nhiều người tự nhiên thấy nặng đầu, bứt rứt trước khi trời đổ mưa, mà không hiểu vì sao.

Chưa hết, cả một ngày nắng nóng trước đó cũng đã "âm thầm" bào mòn cơ thể theo cách riêng. Mồ hôi ra nhiều để làm mát khiến cơ thể mất nước, máu đặc lại và khó lưu thông hơn, có thể làm huyết áp tăng tạm thời. Đến khi mưa lạnh ập xuống ngay sau đó, mạch máu co thêm một lần nữa - huyết áp bị "dồn ép" từ cả hai phía.

Câu chuyện lặp lại ở nhiều gia đình

Nghe câu chuyện của người đàn ông 70 tuổi ở trên, nhiều người sẽ nghĩ "chắc do trùng hợp thôi". Nhưng đây không phải chuyện hiếm. Vào những đợt giao mùa, thời tiết thất thường, phòng cấp cứu tim mạch ở nhiều bệnh viện đều ghi nhận lượng bệnh nhân tăng lên rõ rệt.

Điều đáng lo hơn cả là ở người lớn tuổi, cơ thể không phải lúc nào cũng "báo động" rõ ràng. Nhiều khi biến cố tim mạch không biểu hiện bằng cơn đau ngực dữ dội điển hình, mà chỉ là cảm giác mệt hơn thường lệ, hụt hơi, hơi choáng nhẹ - những dấu hiệu rất dễ bị con cháu, thậm chí chính người bệnh, bỏ qua vì nghĩ "chắc do mệt, ngủ ít".

Ai trong nhà nên để ý nhiều hơn một chút?

Nếu nhà bạn có:

Ông bà, bố mẹ lớn tuổi Người đang điều trị tăng huyết áp, bệnh tim mạch 

Người bị tiểu đường hoặc mỡ máu cao 

Người từng bị đột quỵ hay nhồi máu cơ tim trước đây 

Người hay phải chạy ngoài đường, chuyển liên tục giữa nắng và mưa, hoặc giữa phòng điều hoà lạnh và ngoài trời nóng… thì đây chính là nhóm nên "nhắc nhau" kỹ hơn trong những ngày thời tiết đỏng đảnh thế này.

Vài điều nhỏ, làm được ngay trong nhà

Không cần gì cầu kỳ, chỉ là những thói quen nhỏ mà cả nhà có thể nhắc nhau:

Đo huyết áp đều hơn trong những ngày thời tiết thay đổi nhiều - sáng một lần, tối một lần, ghi lại để dễ theo dõi. 

Đừng để ông bà, bố mẹ tự ý bỏ thuốc dù thấy "dạo này khoẻ, huyết áp ổn" - thuốc huyết áp cần đều đặn, không phải thấy khoẻ là ngưng. 

Nhắc uống đủ nước những hôm trời nóng, nhưng đừng để đến khát mới uống dồn một lúc. 

Tránh để quạt, điều hoà thổi thẳng vào người lúc đang ra mồ hôi hoặc lúc đêm mưa lạnh bất chợt — như trường hợp của bác 70 tuổi ở trên. 

Có sẵn áo mưa mỏng, áo khoác nhẹ trong túi hoặc cốp xe, để không bị ướt lạnh đột ngột khi mưa ập đến giữa đường. 

Hạn chế ra ngoài giữa cơn mưa dông bất chợt nếu không thật cần thiết, nhất là với người lớn tuổi.

Và quan trọng nhất: nếu trong nhà có ai bỗng nhiên đau đầu dữ dội, tức ngực, chóng mặt mạnh, tay chân yếu một bên hay nói khó - đừng chần chừ, đừng chờ "xem sao đã". Đưa đi viện ngay. Với đột quỵ và các biến cố tim mạch, mỗi phút chờ đợi đều có giá của nó.

Bài viết mang tính chia sẻ, tham khảo, không thay thế tư vấn, chẩn đoán của bác sĩ. Nếu gia đình có người thuộc nhóm nguy cơ cao, nên hỏi ý kiến bác sĩ điều trị để có cách theo dõi phù hợp trong những ngày thời tiết thất thường.