Vì sao cùng đi mẫu giáo, có trẻ được bạn vây quanh, có trẻ chỉ đứng nhìn

Đón con ở trường, nhiều bố mẹ quen hỏi: “Hôm nay ăn hết cơm không?”, “Có ngủ trưa không?”, “Có nghe lời cô không?”. Nhưng chuyện con đã chơi với ai, có lúc nào muốn tham gia mà không biết mở lời, lại ít được nhắc đến.

Với trẻ mẫu giáo, một cuộc chơi cũng có nhiều điều phải học: Xin tham gia thế nào, chờ đến lượt ra sao, làm gì khi hai bạn cùng muốn một món đồ. Khả năng chia sẻ và phối hợp được hình thành dần qua những lần tương tác, không phải trẻ nào cũng thành thạo ngay khi đến lớp. 

Quan sát cách con chơi cùng bạn có thể giúp bố mẹ nhận ra con đang cần hỗ trợ ở đâu. Tuy nhiên, những biểu hiện ấy không nên trở thành bảng xếp hạng để kết luận trẻ nào giỏi giao tiếp hơn hay có tương lai tốt hơn.

1. Con dễ bắt chuyện nhưng có biết dành chỗ cho ý kiến của bạn?

Một số trẻ rất nhanh hòa nhập. Vừa nhìn thấy nhóm bạn xây nhà bằng các khối gỗ, con đã bước tới đề nghị cùng chơi, nghĩ thêm vai diễn hoặc rủ cả nhóm đổi trò.

Sự chủ động giúp trẻ có nhiều cơ hội kết nối. Nhưng ngoài việc biết mở lời, con còn cần học cách lắng nghe, chấp nhận khi bạn muốn làm khác mình.

Chẳng hạn, con thích xây gara, còn bạn muốn xây bệnh viện. Người lớn có thể gợi ý: “Hai con thử xem có cách nào để cả hai cùng chơi được không?”.

Với trẻ hoạt bát, bố mẹ cũng cần giúp con nhận ra những bạn ít nói hơn đang muốn tham gia. Biết mời bạn vào cuộc chơi, chờ bạn trả lời và không quyết định thay mọi người đều là những điều đáng khuyến khích. 

2. Con chỉ có một, hai bạn thân: Có nhất thiết phải lo?

Có trẻ không thích nhóm đông, nhưng lại rất vui khi được ngồi vẽ hoặc chơi đồ hàng cùng một người bạn quen thuộc.

Điều đó chưa phải dấu hiệu cho thấy con hòa nhập kém. Trẻ có tính khí thận trọng thường cần quan sát trước khi cảm thấy đủ thoải mái để tham gia. Khi quen rồi, con có thể trò chuyện và chơi rất tự nhiên. Một số trẻ cũng thích nhóm nhỏ hơn là nơi đông người. 

Bố mẹ có thể quan sát chất lượng mối quan hệ: Hai bạn có cùng vui không? Con có được chọn trò chơi không? Khi bất đồng, các bé có thể tiếp tục chơi sau khi được hướng dẫn không?

Không cần ép con phải quen cả lớp. Một buổi chơi với một người bạn, trong không gian quen thuộc, có thể phù hợp hơn với nhịp thích nghi của trẻ.

3. Con thường đứng chờ: Vì thích quan sát hay chưa biết cách tham gia?

Giờ chơi bắt đầu, các bạn đã chia nhóm, con vẫn đứng gần đó. Có người rủ thì con tham gia, không ai gọi thì con tiếp tục nhìn.

Cùng một biểu hiện nhưng có thể là hai trải nghiệm khác nhau: Con đang thoải mái quan sát, hoặc rất muốn chơi mà chưa biết nói gì.

Thay vì hỏi “Sao con không chủ động lên?”, bố mẹ có thể thử: “Lúc các bạn chơi bán hàng, con có muốn chơi cùng không?”. Câu trả lời sẽ giúp người lớn hiểu đúng hơn.

Nếu con muốn tham gia nhưng lúng túng, hãy tập trước bằng những câu ngắn: “Cho tớ chơi cùng nhé?”, “Các bạn có cần người mua hàng không?”. Bố mẹ đóng vai bạn cùng lớp để con thử mở lời, rồi đổi vai cho trẻ.

Những buổi chơi có người lớn quan sát cũng giúp phát hiện con vướng ở bước nào để hỗ trợ vừa đủ. 

4. Con luôn nhường để được chơi cùng: Cần giúp trẻ biết giữ giới hạn

Một tình huống khác đáng chú ý là trẻ đồng ý với mọi yêu cầu của bạn dù bản thân không vui: Đang chơi cũng đưa đồ, muốn đổi vai nhưng không dám nói, sợ từ chối thì sẽ bị bỏ lại.

Lúc này, chỉ khen con ngoan và biết nhường có thể khiến người lớn bỏ qua cảm xúc thật của trẻ. Điều cần hỏi là con có tự nguyện không, hay đang cố làm bạn hài lòng để được tiếp tục cuộc chơi. 

Bố mẹ có thể tập cùng con những cách diễn đạt rõ ràng: “Tớ đang chơi, lát nữa đến lượt cậu”, “Tớ không thích bị kéo tay”, “Mình đổi vai nhé”.

Đồng thời, trẻ cần có cơ hội chơi trong những nhóm khác, với hoạt động phù hợp sở thích. Việc luyện chia lượt và giải quyết bất đồng có thể bắt đầu ngay trong trò chơi cùng người thân, thay vì chờ đến lúc mâu thuẫn xảy ra ở lớp. 

Đừng chỉ hỏi con có bao nhiêu bạn

Một đứa trẻ hôm nay còn đứng quan sát, vài tuần sau có thể đã tự tìm được bạn chơi. Ngược lại, trẻ thường rất sôi nổi cũng có ngày buồn vì bị từ chối.

Bố mẹ nên trao đổi với giáo viên bằng những câu hỏi cụ thể: Con thường tham gia hoạt động nào? Có chủ động nhờ giúp đỡ không? Khi xảy ra bất đồng, con phản ứng ra sao?

Mục tiêu không phải để con luôn được mọi người lựa chọn. Đó là giúp con biết kết nối, hợp tác và bày tỏ điều mình cần, đồng thời vẫn cảm thấy có giá trị khi một người bạn chưa muốn chơi cùng.